درخت گلابی

derakht-e-golabi — Sun, 27 Dec 2009 13:37:18 GMT

وضعیت غیر قابل بازگشت

نقل می کنند که در ماههای اولیه پیروزی انقلاب مردم(این کلمه "مردم" آن روز، امروز و در دل هر رستاخیز سیاسی ای همان قدر بامعنا و یکپارچه است که پیچیده و پراکنده) به مغازه های کتاب فروشی حوالی میدان انقلاب حمله کردند و با شکستن ویترین مغازه ها کتابهایی مثل "شاهنامه" و هرعنوان دیگری که به نوعی به شاه و شاهنشاه و سلطنت مربوط می شد را بیرون آورده و آتش زدند. این همان وضعیت غیرقابل برگشتی است که برآیند وجدان جمعی مردم است و هرکس و هرچیز را که در مقابلش باشد زیر چرخهایش له می کند و به پیش می رود، حتی اگر آنکه در مسیر قرار گرفته بی خبری تازه از راه رسیده باشد که مثلا می خواهد آدرسی چیزی بپرسد. ماهها و بلکه سالها باید بگذرد تا این شور جمعی جایی هم به شعور بدهد، اندکی سرعت کم کند و هرازگاهی به پشت سرش هم بنگرد تا دریابد همه آنها که زیر پا له کرد هم "بد" نبودند.

آنچه امروز در خیابان دیدم گرچه تا حدودی به شنبه سی خرداد(که به طرز حیرت انگیزی در دو تاریخ سی خرداد 60 و 88 تکرار شده) شبیه بود، اما درنهایت مرا به این باور رساند که "وجدان/شور جمعی" ای که از پس انتخابات 22خرداد به یکباره غلیان کرد و در روز 25 خرداد سونامی اش را پدید آورد به همان نقطه غیر قابل بازگشت رسیده است. دو تجربه شخصی برای خودم یکی زمانی بود که در حوالی میدان انقلاب عده ای بسیجی یک پسربچه 16،15 ساله را گرفتند و در حال باتوم زدن بودند و من و بعضی دیگر از مردم سعی می کردیم بچه را نجات دهیم و دیگری در تقاطع خیابان خوش و خیابان انقلاب و زمانی بود که یکی از سربازان یگان ویژه از همکارانش عقب افتاد و به یکباره خود را در محاصره انبوه جمعیت خشمگین مردم یافت که داشتند به قصد کشت کتکش می زدند و باز هم من به اتفاق بعضی دیگر از مردم از زیر مشت و لگد درآوردیمش و جانش را نجات دادیم.(اصلا هم اغراق نمی کنم چون اگر 5 دقیقه دیگر زیر ضربات سنگ و مشت مانده بود بدون شک مرده بود). مقایسه چهره و رفتار بسیجی ای که نوجوان را می زد و آن مردمی که سرباز را می زدند بهترین دلیل اثبات آن وضعیت غیرقابل بازگشتی است که صحبتش شد. خشم و نفرت عجیبی در چهره مردمان سنگ به دست دیده می شد که البته و در این لحظات بحرانی سخن گفتن از چرایی آن و تحلیل و اینها به پشیزی نمی ارزد.(هرچند که بعدها و زمانی که عصبیت ها فرونشست هم دیگر به پشیزی نمی ارزد)

آن چه در خیابانهای تهران می گذرد نه یک جنبش سیاسی است و نه حتی یک حرکت اعتراضی. این قضیه بهتر است بیشتر و بیشتر مورد توجه هم تحلیلگران و هم ارباب سیاست و قدرت قرار گیرد. خیابانهای "تهران امروز" در تسخیر مردمانی است(تاکید می کنم که مردمان و نه مردم) که "وجدان/شور جمعی" شان به خروش آمده و بر اساس مشاهدات گرچه هنوز نه با قاطعیت، اما به تقریب می توان گفت که هیچگونه آشتی و همگرایی ملی نیز دیگر امکان پذیر به نظر نمی رسد.

derakht-e-golabi — Mon, 21 Dec 2009 16:27:18 GMT

امید اندک ما به باقی عمر او

کسانی که امروز شهر قم را دیدند بار دیگر به نقش مهم و تاثیرگذار روحانیت شیعه در بطن مبارزات آزادی خواهانه ملت ایران بیش از پیش واقف شدند. روزگاری هاشمی رفسنجانی گفته بود هر نیروی سیاسی که روحانیت شیعه را به عنوان اپوزیسیون خود پیش رو داشته باشد هرگز توفیق استقرار طولانی مدت نخواهد یافت.

تنها نکته ای که برای نوشتن این چند خط قلقلکم داد اندک امیدی است که به خامنه ای دارم تا در این ماههای آخر عمرش با هوشیاری و عاقبت اندیشی و با کمک گرفتن از هاشمی، موسوی و خاتمی و کروبی را سر میز "آشتی ملی" بنشاند و کشور را از بحران عظیمی که در پی درگذشتش اتفاق خواهد افتاد نجات دهد. رویکرد 40 روز اخیر تیم محمود احمدی نژاد و مشایی از جمله عدم بیان حتی یک کلمه از سوی احمدی نژاد در بلوای پاره شدن عکس امام و رفتن مشایی به نمایشگاه عکس هدیه تهرانی در روز اوج گیری بلوای مذکور و کنار کشیدن کلی این تیم از جریان جاری کشور تردیدی باقی نمی گذارد که در صورت کامل شدن شکاف موجود در حاکمیت، شرایطی وخیم تر و خطرناک تر از تبعات برکناری بنی صدر در خرداد 1360 به وجود خواهد آمد.

امید اندکی وجود دارد که آن ملغمه البته بی شکلی از انواع مغشوشی روشنفکری، رحم دلی و عاقبت اندیشی که از قدیم در شخصیت خامنه ای دیده می شده به او کمک کند تا تصمیم آخر عمرش را به درستی بگیرد. بیانیه بسیار مهم او درباره فوت آیت الله منتظری که بدون شک عملی پیشرو و قابل احترام بود و همکاری کامل دفتر رهبری در واگذاری بهترین جای حرم برای دفن پیکر آیت الله، به این امید اندک دامن می زند.

آشتی ملی بدون نقش آفرینی خامنه ای ممکن نیست و البته برای این کار فرصت چندانی باقی نمانده است. حتی تصور شرایط پس از فوت قریب الوقوع رهبر و مطلق العنان شدن موجوداتی مثل نقدی، طائب، سعید مرتضوی و مشایی ترسناک است. امید اندک ما هم البته کم کم دارد از بین می رود، چون حتی پیام نوروزی رهبری در سال 89 هم برباد رفته به نظر می رسد.

لینک فیلمهای امروز قم:

derakht-e-golabi — Wed, 16 Dec 2009 01:05:18 GMT

به هیولا عشق بورز

این یادداشتی است که در شماره ۲۴۰ همشهری جوان(۱۴ آذر) چاپ شد. معمولا یادداشتهای مطبوعاتی را اینجا نمی گذارم، اما این یکی را به شدت دوست دارم و آن را مهم می دانم. مخصوصا آن بندی که در مورد تفاوت ترس و سکس است را دوست دارم بخوانید.

انیمیشن «نه» (9) را شین اکر ساخته و تیم برتون به همراه تیمور بکمامبتوف(کارگردان «تحت تعقیب») و چند نفر دیگر جزو تهیه کنندگانش بوده اند. اکر کارنامه خیلی مفصلی ندارد و تقریبا تازه کار است. شاید مهمترین کار قبلی اش انیماتوری سومین قسمت از شاهکار «ارباب حلقه ها»(بازگشت پادشاه- 2003- پیتر جکسون) باشد. «نه» یکی از بهترین انیمیشن های امسال(قطعا و با اختلاف بهتر از کار آخر پیکسار یعنی انیمیشن بی حس و حال «بالا») است که می تواند شروع خوبی برای شین اکر جوان باشد. این نوشته اما قصدش پرداختن به دنیای عجیب و غریب تیم برتون به بهانه انیمیشن «نه» و در پیش بودن اکران «آلیس در سرزمین عجایب» در مارس 2010 است. دنیایی که تا به حال درباره اش زیاد نوشته اند و از وجوه گوناگون بررسی اش کرده اند. دنیایی که شاید قالب انیمیشن بهترین راه نمایشش باشد؛ دنیایی بی توجه به جاذبه های جنسی به عنوان وجه غالب هالیوود؛ دنیایی پر از دلقک، درختها و گیاهان پیچ و تاب دار، سگهای مرده و دنیایی پر از آدمهای لاغر و رنگ پریده که خجالتی اند و موهای پریشان و عینک دارند، درست شبیه خالقشان یعنی آقای تیم برتون.

افسانه ها حقیقی تر از واقعیت هستند؛

«ماهی بزرگ»(2003) با یک جمله آغاز می شود:

«اين يک داستان جنوبي‌ست، سرشار از دروغ و افسانه، اما حقيقي‌تر از هرآن چيزي‌ست که تاکنون شنيده‌ايد.»

برجستگی نگاه برتون در اصالتی است که او برای افسانه ها و اسطوره ها قائل است. هسته مرکزی دنیای برتون بی بها دانستن واقعیتها و ارائه افسانه و داستان به عنوان نسخه ای حقیقی تر از واقعیت است. به این معنا که آنچه در افسانه ها یافت می شود بی نیاز از ارجاعات رئالیستی است و دست خالق اثر در عرضه تفکراتش بازتر است. افسانه ها کمتر با نظام ارزشهای سنتی درگیر می شوند و کمتر حساسیت حافظان و مروجان این نظام را برمی انگیزند. افسانه را آدمهای جدی زیاد جدی نمی گیرند و در نتیجه فرصت بهتری برای شکستن مرزهای پررنگ و گذر از خطوط قرمز اخلاق عرفی را برای مولف فراهم می کند. به همین دلایل است که برتون قالب افسانه را برای بیان مفاهیم مورد نظرش انتخاب می کند. او افسانه سرایی می کند و انیمیشن می سازد تا کمتر جدی اش بگیرند و بر اساس اصل فلسفی و روان شناختی «هرچه به چیزی کمتر فکر کنی بیشتر به او نزدیک می شوی» تاثیرات بسیار عمیقی بر مخاطبینش برجای می گذارد. این همان گوهری است که در کلام نغز بیلی وایلدر کبیر هم دیده می شود، آنجا که استاد گفته بود:

«به من می گویند داستانها و فیلمهایت شبیه زندگی واقعی نیستند. این زندگی واقعی خیلی چیز خوبی است که من بخواهم در فیلمهایم هم به آن بپردازم.»

گذشت زمان البته نشان داد که تاثیر فیلمهای وایلدر بر چند نسل از تماشاگران و منتقدان تا چه اندازه عمیق و ماندگار بوده است.

اما از اینها که بگذریم می رسیم به خاصیت هژمونیک رسانه و از جمله سینما که در فرهنگ کالایی شده مدرن امروزی استعداد عجیبی در مصادره حرفها و عقاید متفاوت با نگاه رسمی به نفع آنچه خود می پسندد دارد. بیانگری در قالب افسانه از جمله و ضمنا به مولف این فرصت را هم می دهد تا فرهنگ مصادره گر و یکسان ساز حاکم را دور بزند و حرف خودش را به کرسی بنشاند. این جریان را می شود با مقایسه «بتمن» های برتون و «بتمن» های کریستوفر نولان- به خصوص این آخری یعنی «شوالیه تاریکی»- بهتر درک کرد. آنچه در «بتمن- 1989» دیده می شود رویکردی فانتزی است که در آن جوکر در هیات دلقکی "سفیدپوش" ظاهر می شود و هیچ قابلیت ارجاع(و در نتیجه مصادره) مشخصی را ارائه نمی کند. از این روست که به قول استاد حسن حسینی نقشی را که «متولد چهارم ژوئیه» الیور استون با آن همه ارجاعات ریز و درشت مستقیم به دوران سراسر فریب و ریاکاری ریگان از عهده ایفایش بر نمی آید، «بتمن» برتون به خوبی انجامش می دهد. «بتمن باز می گردد- 1992» هم همین گونه است، پر از نشانه های اکسپرسیونیستی(مشخصا فریتس لانگی) و البته در لایه های زیرین پر از انتقادهای تند اجتماعی و سیاسی و در عین حال بدون دستگیره هایی که مک کارتی چی ها و گردن کلفت های هالیوودی بتوانند به آنها چنگ بزنند و فیلم را مطابق میل نظام حاکم تفسیر کنند. اهمیت این قضیه وقتی معلوم می شود که «شوالیه تاریکی» نولان را می بینیم که به گل درشت شکل ممکن در خدمت اهداف پسا یازده سپتامبری نگاه رسمی قرار می گیرد و اتفاقا همزمان محبوب تماشاگران، نگاه رسمی و منتقدان می شود. مقایسه «سوئینی تاد» برتون به عنوان فیلم آخرالزمانی کارنامه فیلمساز با انبوه فیلمهای این ژانر از ساخته های رولاند امریخ و شیامالان گرفته تا حتی «آپوکالیپتو»ی مل گیبسون هم می تواند به دریافت دلیل برتری نگاه فانتزی و "افسانه محور" برتون بر نگاه "واقعیت محور" رسمی کمک شایانی کند.

ترس حقیقی تر از عشق/ جنسیت است؛

آنچه در آثار برتون و به خصوص انیمیشن هایش از «وینسنت- 1982» تا «عروس مرده- 2005» و حتی در کارهایی که برتون به نوعی در آنها نقش داشته- چه مثلا طرح اصلیش را نوشته مثل «کابوس پیش از کریسمس»(هنری سلیک- 1993) و چه به شکلی دیگر مثل همین «نه» که تهیه کننده اش بوده است- دیده می شود برتری ابهام، ایهام و در نهایت ترس است. ترسی که در روان کاوی به عنوان یکی از مهمترین عوامل موثر در رفتارشناسی انسانها مورد بررسی قرار می گیرد. شعار معروف «با ترسهایتان رو به رو شوید»، مهمترین راه شناخت غرایز سرکوب شده و انگیزه های خطرناکی است که در ناخودآگاه همه ما ذخیره شده و منتظر فرصتی برای بروز و ظهور هستند. نماد برتون برای ایجاد ترس اشکال عجیب و غریبی از هیولاها هستند. از جوکر «بتمن» گرفته تا اسکلت «کابوس پیش از کریسمس» و از ادوارد «ادوارد دست قیچی» گرفته تا مثلا آن عروس «عروس مرده». اسکلت زشت و ترسناک «کابوس پیش از کریسمس» دلش می خواهد بابانوئل شود و به بچه های منتظر در شب کریسمس هدیه بدهد. او تمام تلاشش را در این راه انجام می دهد ولی سرنوشتی که پیدا می کند سرکوب و طرد توسط همان جامعه ای است که دوستشان داشت و می خواست کمکشان کند. نمونه واضح تر این مضمون در «ادوارد دست قیچی» دیده می شود. ادوارد موجودی است که دلش می خواهد به میان مردم عادی برود و به آنها کمک کند و تمام تلاشش را می کند تا تنها نشانه غیرانسانیش/ وجه هیولاییش/ دستهای قیچی شکلش به مردم آسیبی نرساند. اما مردم بعد از آنکه ترسشان برطرف شد از او بهره کشی می کنند و بلایی به سرش می آورند که دل شکسته از شهر می گریزد. توصیه بزرگ و اساسی برتون این است که به هیولا عشق بورز و او را بپذیر، چون وقتش که برسد خواهی فهمید که هیولای واقعی خود تویی و نه او. برتون طرف هیولاهاست و این همان رویکرد عمیقی است که شکل جدی و تکان دهنده ترش در «مگس» دیوید کراننبرگ دیده می شود. جایی که دانشمند مگس شده(جف گلد بلوم) به معشوقش که باید در نقش نابود کننده اش ظاهر شود می گوید:

«مگسی خواب می بیند که آدم شده و عاشق یک دختر زیبا شده، ولی حالا بیدار شده و فهمیده که یک مگس زشت و بدترکیب است و راهی به جز نابودی ندارد.»

تفاوت حقیقی تر از یکسانی است؛

تکیه برتون در آثارش بر تفاوت هاست. شخصیت اصلی او همواره از دیگران متفاوت است و همین تفاوتها(که البته چنانکه گفته شد بیشتر در قالب هیولاگونه و ترس آفرین نمود می یابد) باعث آزارش می گردد. باز هم به نظر می رسد که ادوارد و اسکلت در دو فیلم «ادوارد دست قیچی» و «کابوس پیش از کریسمس» عریان ترین و بیانگر ترین شکل این رویکرد در آثار برتون باشند. شاید این سومین قسمت از نوشته حاضر، مهمترین قسمت آن هم باشد، بخشی که می خواهد ادعا کند آثار کمپانی پیکسار که در آنها عنصر متفاوت از جمع پس از طی یک مسیر مشخص برتری اش را به اثبات می رساند نه چنانکه منتقدین می گویند در ستایش متفاوت بودن که اتفاقا در راستای فرهنگ یکسان ساز هالیوودی و تقویت و تحکیم تئوری نخ نما شده رویای آمریکایی است. در عوض این تیم برتون و دنیایش است که سعی می کند عنصر متفاوت را تقدیس کند و جامعه را با ضعفها و پلشتی های اخلاقی اش مواجه نماید. در دنیای برتون جامعه یکسان شده محکوم است به اینکه عنصر متفاوت را استثمار می کند و پس از آنکه استفاده اش را تمام و کمال برد او را در بدترین وضع ممکن رها می کند یا حتی از بین می برد. هنرمند بزرگ ما به این اندازه هم اکتفا نمی کند و عنصر متفاوت را چنانکه در بند قبلی گفته شد صورتی هیولاگونه می بخشد تا وقاحت جامعه را عیان تر نشان دهد. عناصر متفاوت دنیای برتون اتفاقا سعی می کنند تا تفاوتهایشان را مخفی کنند و عضوی از جامعه رسمی شوند اما با وجه خفته هیولاوار جامعه مواجه می شوند و نابود می گردند. این همان رفتاری است که جامعه مدرن با مثلا سیاهان و سایر اقلیتهای نژادی انجام می دهد. در حالی که در آثار پیکسار عنصر متفاوت با جامعه ای مهربان و پذیرا مواجه می شود که به او فرصت می دهند "علیرغم تفاوتهایش و با حفظ آنها" عضوی فعال از جامعه رسمی شوند. مشخصا «در جستجوی نمو» و «وال- ئی» که بهترین آثار پیکسار به شمار می روند از چنین رویکردی تبعیت می کنند. ماهی ترسو که از سابقه خانوادگی حمله دشمنی خطرناک برخوردار است موفق می شود از هیچ شروع کند و در ناامیدکننده ترین وضعیت ممکن شاهد موفقیت را به کمک تکیه بر همان وجوه تفاوتش با جامعه در آغوش بگیرد. در نمونه پیشرفته تر و البته بهتر «وال- ئی» هم دقیقا همین اتفاق می افتد که چون انیمیشن «نه» داستانی به کلی مشابه «وال- ئی» را البته با رویکرد برتونی به تصویر می کشد دیگر نیازی به بیان تفاوتها نیست و مقایسه این دو اثر گویای آن چیزی است که ادعا شد. رویکرد پیکساری مروج همان "رویای آمریکایی" معروف است که مهم نیست از چه نژادی هستی و در چه سطح از توانایی قرار داری، آمریکا به تو این شانس را می دهد که از هیچ شروع کنی و به همه چیز برسی. چنین است که رویکرد پیکساری مورد علاقه و تایید و ترویج نگاه رسمی- از خانواده گرفته تا تلویزیون- است و نگاه برتون مورد تحذیر این نگاه. برتون و نگاهش پاشنه آشیل تمدن و فرهنگ یکسان ساز مدرن است، تنها نوعی از نگاه که قادر است در هسته توپر فرهنگ کالایی شده شکاف ایجاد کند و آن را به زیر اخیه بکشد، نگاهی که دشمن یکسان سازی و مدافع راستین فردیت در هالیوود است.

derakht-e-golabi — Wed, 09 Dec 2009 11:08:18 GMT

"همدردی با آقای انتقام"

حاج حسین کار خودش را کرد

برای فهمیدن اینکه چرا اوضاع کشور تا این اندازه بحرانی است باید دست از شک و تردید برداشت و فریاد زد که وقتی موجودات خطرناک و سرتاپا عقده ای مثل حسین شریعتمداری، حاج آقا طائب و سردار نقدی گرداننده مملکت باشند، کوچکترین تردیدی در سقوط قطعی و کامل نظام وجود ندارد. نه اینکه طبق گفته اپوزیسیون ادامه این روند منجر به فروپاشی می شود که به نظر من "همین اکنون و به صورت بالفعل" نظام جمهوری اسلامی ایران که با رای مردم و توسط امام تاسیس شد فروپاشیده است.

اینکه شخصیت مقام معظم رهبری از همان ابتدا دچار خللها و نقصهای جدی بوده و طرف به دلیل کمبود اعتماد به نفس و ترس شدید مستعد هرگونه انحرافی نشان می داده است به کنار. چیزی که الان دیده می شود بی اختیاری و گوش به فرمانی محض آقا در برابر موجودات خطرناکی چون نقدی و طائب است. برخورد حیرت انگیز آقا در سخنرانی روز بسیج و احترام حیرت انگیزش در مقابل سردار نقدی نمونه کوچکی از این قضیه است.

آخرین نمونه از سقوط محرز و قطعی نظام در برخوردی که با مجید توکلی پس از دستگیری اش در روز 16 آذر صورت گرفته دیده می شود. توکلی جدی ترین و مهم ترین فرد اعتراضات دانشجویی در سالهای اخیر بوده است. نمونه کاملی از یک منتقد رادیکال که به جای اطوارهای سبیل و کلاه و خط ریش چکمه ای و سرود جان جان جواندن که تنها دارایی به اصطلاح چپ دانشجویی در ایران بوده، روح چپ که همان نقد رادیکال و ساختارشکن، سیاست ناب و آنارشیسم محض باشد را در خود متبلور کرده است. او آن قدر رادیکال است که حتی به تشکیلات خودش(انجمن اسلامی پلی تکنیک و دفتر تحکیم) هم وفادار نمی ماند و به جای چپ و راست با بی بی سی و وی او ای مصاحبه کردن و ویدئو روی یوتیوب گذاشتن، مدام مشغول مبارزه واقعی است و حتی وقتی از شدت درد و بیماری روی برانکارد باشد هم دست از حضور در جمع حامیان کروبی(پیش از انتخابات) برنمی دارد. همین است که به کابوس دستگاههای امنیتی تبدیل شده و شدت کینه رفقای اطلاعاتی از او بی بدیل است و حاج حسین و دوستان همیشه منتظر فرصتی بودند تا کینه کشی مفصلی به عمل بیاورند و انتقام ردیفی از او بگیرند.

بعد از حضور و سخنرانی او در جمع دانشجویان پلی تکنیک در روز 16 آذر توکلی را دستگیر کردند و همان موقع(غروب 16آذر) خبرگزاری فارس سناریویی ترتیب داد به نام لباس زنانه. بعد طرف را مجبور کرده اند لباس زنانه بپوشد و احتمالا در یکی از اتاقهای همان خبرگزاری چند عکس از او گرفته اند تا تحقیرش کنند. شدت رسوایی این کار نیاز به بیان و تحلیل ندارد. حتی نیاز به آشنایی با مجید هم ندارد. کافی است نگاهی به کل سناریو و البته عکسها بیندازید تا قضیه دستتان بیاید.

اما ظاهرا نمی شود به بعضیها فهماند که سرنوشت نظامی که روی خون صدها هزار آدم بنا شده و همیشه تنها عقبه باقیمانده در برابر دهان گشاد امپریالیسم آمریکا بوده، برای کسانی که چنین سناریوهایی را طراحی می کنند کوچکترین اهمیتی ندارد، همان طور که اصل دین برایشان بی اهمیت است. ظاهرا وضع فعلی اینگونه است: یک پیرمرد مریض و افسرده رو به موت که در محاصره عده ای قاتل روانی است مملکت را اداره می کنند. دارم از الان به روزی فکر می کنم که اگر این نظام بدون جنگ داخلی یا فروپاشی قومیتی تغییر کند اولین کسانی که ناپدید می شوند مسلما شریعتمداری و طائب و نقدی هستند.

لینک خبر و عکسهای فارس درباره مجید توکلی

پی نوشت 1: طبیعی است که وسط این اوضاع نمی شود از شکافهای جدی داخل خود جنبش و اینکه هرکس کدام طرف قرار گرفته سخن گفت. بر طبق تئوریهای مارکسیستی تضاد اصلی در حال حاضر بین ارتجاع خامنه ای و نیروهای ضدارتجاع(در لباسها و افکار گوناگون و بعضا متضاد)است. تعیین تکلیف تضادهای غیراصلی موکول به بعد از پیروزی بر تضاد اصلی است.

پی نوشت2: مدیران بلاگفا در کنار مدیران ایرانسل و یاهو از جمله حرامزاده ترین همکاران وزارت اطلاعات هستند. اگر روزی فرصتی دست دهد به خوبی از خجالتشان درخواهیم آمد.

derakht-e-golabi — Mon, 30 Nov 2009 22:19:18 GMT

اردیبهشت امسال بود که وارد آخرین سال دهه سوم زندگیم شدم. یادداشتی نوشتم و تقدیمش کردم به پدربزرگم که دچار بیماری آلزایمر حاد شده بود و آن روزها من به نظرم می رسید که زیاد مهمان ما نیست: اینجا

آن روز نوشته بودم که:

"این را نوشتم که بماند، که عکس تو اینجا بماند و چند وقت دیگر که مردی و رفتی بیایم و تماشایت کنم و یاد همه خاطرات خوبمان بیفتم، خاطرات خوب من و تو رفیق پیرم. که همه چیز چه زود تمام شد و باقیش هم به زودی تمام می شود و اینها. دیگر حوصله نوشتن ندارم، دل خداحافظی کردن با تو را هم ندارم ولی باید تمامش کنم... وقتی رفتی و حال و حوصله ات سر جایش آمد یاد ما هم بیفت، یاد روزهایی که با هم گذراندیم و حرفهایی که با هم زدیم و درد دلهایی که با هم کردیم...خدا بیامرزدت پیرمرد."

حالا دوباره و چندباره می روم و آن عکس دونفره قشنگ را نگاه می کنم و آن نوشته را می خوانم و می خوانم. پدربزرگ ما روز شنبه عید قربان راحت شد و به رحمت خدا رفت.

خدا بیامرزدت پیرمرد...

derakht-e-golabi — Fri, 27 Nov 2009 11:34:18 GMT

ای مثه من تک و تنها...

عزیز بومی

ای هم قبیله
رو اسب غربت
چه خوش نشستی

تو این ولایت
ای با اصالت
تو مونده بودی
تو هم شکستی

تشنه و مومن
به تشنه موندن
غرورت اسم دیار ما بود

اونی که سپردی
به باد حسرت
تمام دار و ندار ما بود

کدوم خزون خوش آواز
تو رو صدا کرد ای عاشق
که پر کشیدی بی پروا
به جستجوی شقایق

کنار ما باش که محزون
به انتظار بهاریم
کنار ما باش که با هم
خورشیدو بیرون بیاریم

هزار پرنده
مثل تو عاشق
گذشتن از شب
به نیت روز

رفتن و رفتن
صادق و ساده
نیامدند باز
اما تا امروز

خدا به همراه
ای خسته از شب
اما سفر نیست
علاج این درد

راهی که رفتی
رو به غروبه
رو به سحر نیست
شب زده برگرد

پی نوشت: اگه کسی جریان این پست رو بفهمه تا آخر عمر رهین منتش می شم.

پی نوشت ۲: یکی جریان این پستو می دونه و من تا آخر عمر رهین منتشم،یه مرد، سانتیاگو.

derakht-e-golabi — Thu, 19 Nov 2009 00:57:18 GMT

بادی که بر مرغزار می وزد...

دو اتفاق همزمان؛ پیروزی الجزایر انقلابی بر مصر آمریکایی در شبی که تمام مردمان شمال آفریقا چشم انتظار شکست ناجوانمردان مصری بودند که چهار شب پیش جلوی چشم ناظرین درستکار فیفا بازیکنان الجزایری را در فرودگاه قاهره به ضرب کشت کتک زدند...

و شکست ایرلندی های سرشار از کهن سال ترین و غنی ترین سنت روشنفکری اروپا در مقابل سیاه پوستان آفریقایی ای که دارند برای قاتلین پدرانشان افتخار می آفرینند و باز هم در مقابل چشمان باز داور شرافتمند بازی که تصمیم گرفت دستهای تیری آنری بی شرف را نبیند تا پلاتینی و سرکوزی نفسی به راحتی بکشند...

آنانی که تن به بی شرفی می دهند بی شرفند، از جمله سیاهانی که تصمیم گرفته اند زیر علم مردمان و حکومتی سینه بزنند که از خون داغ صدها هزار آفریقایی بوگندو برای خودشان ادوکلن های پاریسی ساخته اند...

و باز هم بیشتر معلوم شد که چرا باید از فرانسه و فرانسویها متنفر بود، چون تمامشان بوی گند آدمکشی و استعمار می دهند...

زنده باد انقلاب کبیر، زنده باد بناپارت، زنده باد می 68، زنده باد نیکلا سرکوزی، زنده باد تیری آنری و تیم ملی آفریقایی فرانسه و زنده باد این صعود "شرافتمندانه" به جام جهانی "آفریقای جنوبی".

پی نوشت: همین الان دیدم که تیتر خبر یک صفحه اصلی یاهو این بود: " آنری متقلب است." ملت نزدیک ۷۵۰تا کامنت گذاشتن و همه به آنری بد و بیراه گفتن. می بینید؟ این همون احساساتیه که گفتم رگه هایی از واقعیت در خودش داره. این همون وجدان تاریخی مردمه. یکی می شه مارادونا که گل با دستش محبوب ترش می کنه و می شه دست خدا و یکی می شه آنری و تبدیل به منفور ترین بازیکن تاریخ می شه، حتی منفورتر از ریوالدو که سرنوشتش بعد از اون حرکت کثیف تو جام جهانی ۲۰۰۲ جلوی ترکیه هنوز پیش چشمامونه. این همون وجدان تاریخی مردمه که خیلی خیلی کم اشتباه می کنه. اتفاقا مردم تو کامنتاشونم به گل دست خدا به انگلیس اشارتی کردن...

پی نوشت۲:این ماجرای فضاحت بار داره به جاهای جالبی می رسه. بعد ازاعتراض عجیب و غریب ملت در قالب کمپینای سایت فیفا و یاهو و فیس بوک و عذرخواهی رسمی آقای سرکوزی بی شرف، یه آقای بی شرف دیگه هم زبون درآورده و از آنری حمایت کرده: پپ گواردیولا. نه پس، این آقای بی اصل و نسب رو پارسال پلاتینی و دستگاه حقه بازی عریض و طویلش به کمک یه فضاحت دیگه جلوی چلسی از هیچ به همه چی رسوندن. این حمایت نکنه کی بکنه؟ این وسط اما مردم دارن عجیب حال می دن.از این به بعد استقبال از آنری و تیم ملی فرانسه تو ورزشگاههای مختلف دیدنیه.

derakht-e-golabi — Mon, 16 Nov 2009 20:01:18 GMT

باز هم درباره تنهایی

ادامه دادن بحث درباره تنهایی ایده خوبی است. یادداشت نادر فتوره چی را حتما بخوانید:

سردتر نشده است آیا؟ مگر این شب نیست كه د‌م‌به‌دم به ما نزدیك‌تر می‌شود؟ مگر نیاز نداریم بامداد تابناك، فانوس‌ها را روشن كنیم؟ / دانش طربناك، بخش 125

آنچه احساس ناب تنها "بودن" را از ما آدمیان پوست‌و‌گوشت‌واستخوان‌دار می‌دزدد ، ادراک هولناک زمان است. برای رنج همین‌ها کافی است : پوست، کمی گوشت و استخوان. زمان و تداوم‌اش در تنهایی، دقایق را بیش از ظرفیت وجودی‌شان ثقیل و ماندگار می‌کند و رگه‌های رنج را بر همین پوست و گوشت و استخوان می‌اندازد.

وقت نمی‌گذرد،از قضا زمانی که باید بگذرد و کسی را به تنهایی دیگری راه نیست. تنهایی نیز چون مرگ ماهیتی تکین و بی‌همتا دارد، از همین‌رو هم هست که به‌اشتراک‌گذاشتن‌اش چیزی جز "وقت‌کشی" نیست. نظیر همین جنس "وقت‌کشی" در این جا؛ یعنی در یک صفحه دیجیتالی که گوینده "حضور" ندارد، اما حرف زده می‌شود. صدای او را، دمی که می‌گذراند، تکان دستان و صورت، لحن و در کل تصویرش در "تنهایی" معلوم نیست. چون در این‌جا نیز او گرفتار تصویر نمادین است. او گرفتار مخاطبان غایب است و از همین‌رو نوشتن‌اش هیچ هدفی جز "پر کردن" حفره‌ها و ترک‌ها و زخم‌ها ندارد، حتی اگر درباره آن‌ها سخن بگوید.

جسورانه‌تر باید اعتراف کرد: سخن گفتن از این گزاره که "ما تنهاییم و تنهایی را نمی‌توان به اشتراک گذاشت" خود نوعی پر کردن است. به بیان دیگر، تنهایی و ادراک حضورش به‌واسطه زمان، مملو از حالاتی است که در تصویر نمادین ما غایب‌اند؛ اضطراب سرنوشت و مرگ، احساس شکست، ترس از ناشناخته‌ها، ترس از خود، ترس از جنون و... اینان غایبان تصویر ما در فضای نمادین‌اند. حفره ها و شکاف ها و زخم‌هایی که اصرار به "نبودن"‌شان داریم، چه در خلوت خود، چه در حضور دیگری.

شاید آن گزاره ادبیات کارآگاهی لکنت بیانم را بپوشاند: به آن‌ها که بیش از اندازه خوش‌اند،به آنان که بیش از حد مودب‌اند،به آن‌ها که بیش از توقع‌ات ابراز علاقه می‌کنند،به آنان که بیش از اندازه از اخلاق دم می‌زنند، شک کن. همیشه شک کن. هرکه باشند، شک کن.

مثال دیگرش همان بیمار/سوژه فروید است؛ بیماری که از دیدن کابوس(یعنی تصویر متحرک تنهایی)کتک خوردن از مردی شکوه داشت، اما مصر بود که "آن مرد که در کابوس مرا کتک می‌زند، پدرم نیست" و اتفاقا پدرش بود. ماجرا این نیست که او با روانکاوش رو راست نیست. او با خود رو راست نیست و نمی‌تواند هم باشد. یعنی برای فرار از ادراک تنهایی ناچار به پر کردن حفره‌هاست.

در صحنه آغازین فیلم مخمل آبی، مخاطب ابتدا با تاریکی، بعد با تحرک موجودات ریز، سپس با زمینه رنگ سبز و سرانجام با نمایی کلی از یک باغ مواجه است. یعنی حرکت دوربین از "حاق واقع" تا کارت پستال. حاق واقع ماییم و حفره‌ها و شکاف‌های‌مان و کارت پستال نیز باز هم ماییم، اما بدون حفره‌ها و شکاف‌ها و زخم‌ها. اولی تصویر ما در تنهایی تکین‌مان است و دومی تصویر ما در فضای نمادین.

تصویر کارت پستالی را می‌توان به نقاشی‌های ویلهلم هالمن هانت، نقاش پیش رافائلی تشبیه کرد. در نقاشی‌های او که مملو از جزئیات هم هست، در رنگ‌ها و اتفاقات اغراق می‌شود، میوه‌ها به گونه‌ای تصویر می‌شوند که انگار در حال گندیدن‌اند. هانت، کارت پستال می‌کشد، یعنی علاوه بر پر کردن شکاف‌ها و حفره‌ها، آن‌ها را به شکلی بیمارگونه در زیر رنگ‌های تند پنهان می‌کند و این یعنی فرار از تنهایی و اضطراب، آن هم به‌واسطه نیاز ما به داشتن تصویری توپر و بی‌منفذ در فضای نمادین، یعنی ادراک دردناک تنهایی، یعنی نوشتنی که درباره جملات و ترکیب ادای آن‌ها "فکر" شده است تا مبادا دیگری از رنج و درد ما با خبر شود.

مثل همین متن که از تنهایی فراتر می‌رود اما حواس‌اش به واژه‌های‌اش هست تا مبادا تصویر نمادین‌اش را ویران کنند. خاصه آن‌که مخاطب احتمالی نه صدایش را می‌شنود و نه حالات‌اش را در زمان نوشتن می‌بیند. مخاطب-یعنی فضای نمادین- با متنی بی‌سروصدا رو‌به‌روست، ولو آن‌که گوینده‌اش در حال مرگ باشد و از درد، فریاد‌ها برکشد.

derakht-e-golabi — Wed, 11 Nov 2009 11:31:18 GMT

از کی این همه تنها شدم؟

تنهایی...

این همه آن چیزی است که این روزها نصیب ما شده است. تا به حال این قدر جدی به این قضیه تنهایی فکر نکرده بودم. که مطمئنی هیچکس را نداری. نه که برای کسی مهم نباشی، که کسی برایت مهم نیست. که به این ظرفیت و توان و باور رسیده ای که دیگر کسی برایت مهم نباشد، در عین حال که از ته دل به آدمها محبت می ورزی و احترام می گذاری و این دومی خیلی مهم تر از اولی است، احترام...

اصل نانوشته ای هست که آدمهای تنها قابل احترام ترند و البته قابل اعتماد تر. یاد «ماما میا» و آن ترانه جالبش به خیر که عنوانش بود:

«من هنوز تنهام، پس می تونی روم حساب کنی.»

تنهایی برای آدم احترام و اعتبار می آورد و این خودش پارادوکس بزرگی است. احترام و اعتبار اموری انضمامی هستند و در برابر "دیگری" معنا می گیرند و این حضور دیگری یعنی اینکه دیگر تنها نیستی و این می شود پارادوکس...

چقدر سخت است کنار آمدن با این همه پارادوکس و سعی و تلاش برای اینکه سخت و استوار نباشی تا دود نشوی و به هوا نروی. به سالهای گذشته نگاه می کنی و حسرت می خوری ولی پشیمان نیستی. از دانشگاه رفتن، از کوی دانشگاه و اخراج، از گوشه خانه نشستن، از رای دادن به احمدی نژاد، از حضور 5 ماهه در خیابان. حسرت روزها و آدمها و لحظه های از دست رفته را می خوری ولی پشیمان نیستی. مطمئن شده ای که آدمهای کف خیابان دنبال حقیقتند و مطمئن شده ای که سینه هایشان برای پذیرش حقیقت گشاده است. اینکه از خاتمی به احمدی نژاد و از ملاصدرا به هگل و از ایمان به شک رسیده ای و رسیده اند گویای همین سینه گشاده و حقیقت جوست، حقیقت...

حقیقت و تنهایی هم رابطه تنگاتنگی دارند. هر چقدر تنهاتر می شوی به حقیقت نزدیکتر می شوی و هر چقدر به حقیقت نزدیک می شوی تنهاتر می شوی. ولی به حقیقت نزدیک شدن مسئولیت می آورد و دوباره همین مسئولیت هم یک مفهوم انضمامی است و در رابطه با آدمها معنا می گیرد و دوباره می شود پارادوکس.

گفتم که تمام زندگیمان شده پارادوکس. از جمله اینکه دنبال مبارزه بوده ایم که چه بشود؟ که راحت تر زندگی کنیم؟ که گشت ارشاد و سانسور و فیلترینگ نباشد؟ که فضای سیاسی بازتر باشد؟ فضای سیاسی باز بشود که راحت تر مبارزه کنیم؟ یعنی دوباره روز از نو و روزی از نو. مبارزه مقدس است برای چه؟ برای خود مبارزه؟ یا برای رسیدن به یک نظم جدید؟ که یک سیستم تازه را جایگزین سیستم قبلی کنیم؟ این همان پارادوکس عذاب آوری است که گفتم. عده زیادی می خواستند راحت تر زندگی کنند، پس به موسوی رای دادند. بعد کودتا شد و مردم ریختند در خیابانها. آن روز 25 خرداد همه آنهایی که می خواستند راحت تر زندگی کنند آمده بودند. اما از آن روز تا 13 آبان خیلی چیزها عوض شده و حالا کسانی به خیابان می آیند که برای مبارزه تقدس قائلند. که کارشان مبارزه است، خود همین داد کشیدن در کف خیابان و آن دوآلیته ماندگار "معترض- پلیس" که از پاریس تا سین کیانگ جذاب است و البته مقدس. سوال بی جواب من این است که اگر موسوی رئیس جمهور شده بود الان چه وضعی داشتیم؟ قطعا زندگی راحت تر می شد، چنانکه در زمان خاتمی بود. ولی این جمعیت 25خرداد را راضی می کرد و نه جماعت 13 آبان را. آن وقت اصل ولایت فقیه مستحکم تر می شد و آقا مثل دوران خاتمی محترم تر و از آن افسردگی مرگبارش دورتر می شد. تمام استبداد و پوپولیسم نهفته در ذات جمهوری اسلامی زیر پرده مشارکت رویاگونه 90درصدی دوباره پنهان می شد و نیروهای موازی راحت تر فعالیت می کردند. این همان چیزی است که ما را از دوم خرداد سرخورده کرد و از خاتمی به احمدی نژاد رساند. به کسی که حرفها و تئوریهای در لفافه راست سنتی را علنی بگوید و به قول نیکفر "حقیقت رژیم" را عیان کند. که در حکومت/ وضعیت شکاف ایجاد کند و آن اختگی سال 84 را به پراتیک سال 88 برساند و این وسط خواسته و ناخواسته بودن این "تبدیل" کوچکترین اهمیتی ندارد. این همان معنای "سیاست" رهایی بخش بدیویی است:

«ایجاد شکاف در وضعیت از طریق به صحنه آوردن حذف شدگان یعنی مردم.»

حالا من از همیشه بیشتر درگیر این پارادوکسم. که سیاست به چه قرار است ختم شود؟ تکلیف "مردم" 25 خرداد روشن است. آنها همانهایی هستند که مثلا اینجا کامنت گذاشتند و گفتند تو که به موسوی رای نداده ای اصلا غلط می کنی حرف می زنی، ما می خواهیم راحت تر زندگی کنیم. اما ما "مردم" 13 آبانیم. نه اینکه 25 خرداد در خیابان نبوده ایم، که یعنی از آن روز به 13 آبان رسیده ایم. از سکوت و رای من چه شد به "مرگ بر اصل ولایت فقیه" رسیده ایم. همان روز هم معلوم بود که رای دادن به موسوی یا احمدی نژاد یا کروبی اصولا اهمیتی ندارد، اما حالا دیگر به عیان روشن شده...

پارادوکس ما همان پارادوکس تاریخی "چه – کاسترو" است، که مبارزه کنیم تا نظم جدیدی مستقر شود و بعد دوباره مشغول مبارزه با همان نظم شویم چون نظم مستقر است یا اینکه مشغول مدیریت نظم جدید شویم؟ و البته کما فی السابق پارادوکس "سیاست – مدیریت" و پارادوکس "25خرداد – 13آبان". این همان چیزی است که همیشه آزارمان می دهد، که می دانیم تنهایی باارزش است ولی نمی خواهیم تنها باشیم، می دانیم کسی قابل اتکا و اعتماد نیست ولی می خواهیم به همه اعتماد کنیم و البته می دانیم که در نهایت چه بخواهیم و چه نخواهیم و چه دوست داشته باشیم و چه نداشته باشیم عاقبتمان به خیر است: تنهایی.

derakht-e-golabi — Sun, 01 Nov 2009 21:44:18 GMT

حامی جنبش ماییم،

او باما نیست

علیرغم تلاش مفصل دو لبه قیچی ای که سالیان متمادی است مشغول بلعیدن امیدها و استعدادهای کشورهای مستقل و غیر سرمایه داری هستند، امپریالیسم و دیکتاتوری، هنوز این "مردم" هستند که تعیین کننده اند. مردم یعنی آن نیروی بی شمار و بی نشانی که به تک تک اجزا و افرادش قابل تقلیل نیست. شریعتمداری ها و احمد خاتمی ها و سردار نقدی ها از این سو و مخلمبافها و نوری زاده ها از آن سو کماکان به مزخرف گویی مشغولند. یکی جنبش مردمی ایرانیان را آمریکایی می نامد و دیگری از آمریکا عذرخواهی می کند. اما امپریالیسم(آمریکا، اتحادیه اروپایی و روسیه) همیشه حامی دیکتاتورها و کودتاچیان بوده است و خواهد بود.

اینجا ایران پس از کودتاست و نگاه ما "مردم" همچون همیشه به همان نیروی غیرقابل مهار خودمان است. روز چهارشنبه را هم از الان به کابوسهای دیکتاتورها اضافه کنید. هفته خوبی است این هفته، اولش با شکست کودتای آمریکایی هندوراس شروع شد و آخرش هم به قدرت نمایی دیگری از "مردم" ختم خواهد شد.

قرار ما ساعت ۱۰ صبح چهارشنبه مقابل دانشگاه پلی تکنیک همراه با شیخ مهدی کروبی.